Het jaar 2018 ligt al weer twee weken achter ons. 2018 was een beursjaar dat vooral volatiel was. Er waren de nodige pieken en dalen, met als afsluiting een slechte maand december waarin de onzekerheid op alle financiële markten leek toe te slaan. Daarbij gebruikmakend van de dunne handel die de maand december kenmerkt.

Voor onze beheerportefeuilles hebben wij helaas het slechtste kwartaal achter de rug sinds het jaar 2011 toen de eurocrisis zich in alle hevigheid manifesteerde.

Handelsoorlog, Brexit, renteverhoging FED en ” shutdown”  overheid VS

Terwijl de berichten over een mogelijke wereldwijde groeivertraging doorkwamen verhoogde de centrale bank van Amerika FED in december de rente met een 0,25%, hetgeen verwacht werd door de financiële markten. Tevens gaf de voorzitter van de FED, de heer Powell, aan dat er voor 2019 mogelijk 3 renteverhogingen in het vat zitten. Na deze aankondiging, die niet verwacht was op de financiële markten, daalde de aandelenkoersen.

In november nog, had de heer Powell nog de financiële markten gerust gesteld met de opmerking dat de Amerikaanse rente niet ver verwijderd is van het neutrale niveau.

De FED voorzitter staat onder druk van president Trump, die vreest dat renteverhogingen de groei van de Amerikaanse economie zullen vertragen. Het is natuurlijk niet gewenst dat een president zich bemoeit met het rentebeleid van de Centrale Bank maar we weten inmiddels dat dit voor Trump geen issue is. Tegelijkertijd voerde president Trump met een shutdown van de Amerikaanse overheid en het doorlopend handelsconflict met China de onzekerheid verder op.

Het Verenigd Koninkrijk

Ook hier was er de aanhoudende onzekerheid in dit geval over de Brexit dat economisch verlammend werkt. Dit geldt met name voor het Verenigd Koninkrijk maar is ook schadelijk voor Europa. Nederland wordt naar verwachting binnen Europa het meest getroffen bij een harde Brexit. Voorlopig is het echter nog steeds niet zover en behoort een ordelijke Brexit nog steeds tot het basisscenario. De politieke situatie in het Verenigd Koninkrijk blijft chaotisch en legt druk op de investeringsbereidheid van zowel de lokale markt als de internationale markt. Een beperkte uitstel van de uittredingsdatum 29 maart 2019 is ook nog denkbaar.

Europa

In Frankrijk werd de president Macron in het verslagkwartaal geconfronteerd met de protesten en barricades van de zogenaamde “gele hesjes”. De aanleiding voor de onrusten was de verhoging van de brandstofaccijnzen. In heel Europa is er een toename waar te nemen van onvrede aan de onderkant van de middenklasse. De afkeer van het beleid en de gevestigde politiek wordt ingegeven doordat men vreest dat de kosten van hervormingen betrekking tot de euro-integratie en het klimaatbeleid grotendeels worden afgewenteld op de lagere inkomensklassen, terwijl grote bedrijven en hogere inkomens veel meer profiteren van belastingverlagingen. Het rumoer en het verzet onder de bevolkingen over het voornemen van de regering om de dividendbelasting af te schaffen in ons eigen land spreekt boekdelen.

Outlook financiële markten en assetmix

De toegenomen geopolitieke onzekerheid heeft in het vierde kwartaal van 2018 geleid tot afname van de risicobereidheid onder beleggers. De binnenlandse vraag in zowel de VS als de eurozone is  vooralsnog sterk genoeg om een verdere economische expansie te verwachten en daarbij in de toekomst een normalisatie (lees: hogere) van de rentetarieven. Derhalve zijn wij voor vastrentende markten over het algemeen terughoudend en met name voor overheidsobligaties met een lange looptijd. De rente op obligaties is zeer laag daarmee ook het rendement op deze obligaties.

Obligaties zijn over het algemeen overgewaardeerd, behalve obligaties voor opkomende markten. Op de korte termijn zijn deze obligaties wel weer volatieler (riskanter).

Op de lange termijn zijn opkomende markten voor zowel aandelen als obligaties op basis van huidige waardering het meest interessant.

Voor de VS hebben wij onze mening voor het komend jaar bijgesteld van onderwogen naar neutraal. Europa van overwogen naar neutraal. Aandelen uit Europa zijn veel aantrekkelijker gewaardeerd echter de politieke omgevingsfactoren zijn matig. Italië, Frankrijk, Brexit, populisme en de toenemende verstikkende Europese regelgeving rechtvaardigen niet direct meer een overweging.

Voor de VS verwachten wij in 2019 overigens geen 3 rente verhogingen door de FED. Mogelijk maar één of zelfs een pauze van renteverhogingen voor de rest van het jaar.  Opkomende markten handhaven wij op relatief overwogen.

Wij geven de voorkeur voor aandelenbeleggingen in al onze portefeuilles. Wij verwachten niet dat de wereldeconomie in een recessie komt. De economische groei vlakt waarschijnlijk wel af maar dit is een normaal verschijnsel in elke cyclus. Daarnaast is er geen echte aanjager die de economie een extra steun kan geven en is de werkeloosheid al laag waardoor groei ook moeilijker wordt. De toegenomen beweeglijkheid en onzekerheden zijn voornamelijk geïnitieerd door de politiek. De opgenomen aandelen in onze portefeuilles zijn fundamenteel aantrekkelijk gewaardeerd en bottom-up geselecteerd voor een langere periode.
In ons basisscenario gaan wij er voorshands van uit dat de handelsoorlog tussen China en de VS in 2019 wordt beëindigd. Beide landen hebben hier te veel belang bij. Voor opname van aandelen uit het VK zijn en blijven wij terughoudend.

Belangrijkste mutaties in het verslagkwartaal in onze aandelenportefeuilles, indien van toepassing voor het desbetreffende profiel en omvang van de portefeuille;

  • Verkopen: (Gedeeltelijk) Ishares MSCI EMU small cap
  • Aankopen: Tencent holdings ltd

LBCM, januari 2019

Frank Brouwer RBA                               Ing. Arnold Luyben MFP CFP

 

Disclaimer

Dit verslag is samengesteld door Luyben & Brouwer Capitalmanagement B.V. (hierna: LBCM). De in dit verslag vermelde gegevens zijn ontleend aan door LBCM betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan LBCM niet instaan. LBCM geeft geen garantie of verklaring omtrent genoemde juistheid en volledigheid, noch uitdrukkelijk noch stilzwijgend. LBCM aanvaardt dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van de onjuistheid en/of onvolledigheid van bedoelde informatie. Dit verslag dient niette worden opgevat als een aanbod om waardepapieren te verkopen, noch als een uitnodiging tot aankoop ervan. De adviezen en aanbevelingen in dit verslag zijn generiek van aard en houden derhalve geen rekening met de specifieke beleggingsdoelstellingen, de persoonlijke financiële situatie en persoonlijke behoeftes van de ontvanger. De ontvanger mag de adviezen en aanbevelingen uit het verslag dan ook niet aanmerken als een persoonlijk advies: de ontvanger moet zijn of haar eigen adviseur raadplegen om te overleggen of het effect dat in dit verslag aan bod komt, voor hem of haar een passende investering is en of de adviezen en aanbevelingen in het verslag in overeenstemming zijn met zijn of haar doelrisicoprofiel. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Opinies, feiten en meningen in dit verslag kunnen zonder nadere aankondiging worden gewijzigd. De verspreiding van dit verslag in andere jurisdicties dan in Nederland is mogelijk aan restricties onderhevig en de ontvanger van dit verslag dient zichzelf te informeren over eventuele restricties. LBCM verbiedt nadrukkelijk het her verspreiden van dit verslag via internet of op een andere manier en aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor de acties van derde partijen op dit gebied. Het auteursrecht van dit verslag berust bij LBCM. De ontvanger van dit verslag is gebonden aan de restricties zoals vermeld staan in deze disclaimer. Wij verwijzen u verder naar onze disclaimer op onze website www.lbcm.nl