De rente in de Eurozone is in dit verslagkwartaal weer verder gedaald. Er dient feitelijk onderscheid gemaakt te worden tussen lage rentes en negatieve rentes. De rente op de kapitaalmarkten is in principe gebaseerd op vraag en aanbod tussen marktpartijen. Factoren die ten grondslag liggen aan de dalende trend van de lange rente zijn onder meer de vergrijzing, spaargedrag van consumenten en bedrijven, structureel dalende prijzen van investeringsgoederen en technologische vernieuwingen.
Dat de lange rente in Europa van veel landen nu negatief is geworden is direct toe te wijzen aan het monetaire begrotingsbeleid van de ECB. Tegelijkertijd heeft dit begrotingsbeleid bijgedragen aan de schaarste van schuldtitels van de overheid. Dit leidt op zichzelf weer tot een neerwaartse druk op de rente. Het protectionistische handelsbeleid van de VS zet tevens druk op de ECB om monetair te blijven stimuleren.

Na een aanvankelijk goede start voor aandelen dit kwartaal liepen de spanningen, eind juli/begin augustus in de handelsoorlog tussen de VS en China weer op, hetgeen resulteerde in forse neerwaartse koersdruk op de aandelenmarkten. President Trump had een tariefverhoging aangekondigd op de resterende UDS 300 miljard aan goederen die uit China worden geïmporteerd.
Het bilaterale handelstekort is een belangrijk punt in de onderhandelingen met China. Hoewel President Trump vaak de tarieven als hefboom gebruikt, gaan de onderhandelingen uiteindelijk over hoe te reageren op de economische en geopolitieke opkomst van China.
Als zodanig is het onwaarschijnlijk dat de onderhandelingen snel worden afgerond. De recentste import tariefverhoging door de VS werd door China krachtig gepareerd met tegenmaatregelen. De renminbi verzwakte sterk ten opzichte van de USD, terwijl staatsbedrijven de opdracht kregen de import van landbouwproducten uit de VS te onderbreken.

In vergelijking met juli en augustus was september een relatief rustige maand op de financiële markten, ondanks de pessimistische boodschap van de OESO dat de groei van mondiale economie afzwakt naar het laagste tempo sinds de crisis in 2008/2009. De herstart van het opkoop obligatieprogramma door de ECB van € 20 miljard per maand, ingaande november 2019 en de renteverlagingen door zowel de ECB (rente naar -0,5%) en FED (renteverlaging 0,25%) geeft bodem aan de koersvorming op de aandelenmarkten.

De handelsspanningen met China zijn in dit verslagkwartaal alleen maar toe genomen. Desalniettemin bieden de nog relatief sterke binnenlandse ontwikkelingen in de VS ondersteuning voor economische groei, waardoor ook de behoefte aan verdere renteverlagingen mogelijk worden beperkt vanuit het standpunt van de FED gezien. Bij de aanstaande cijferpublicaties over het derde kwartaal 2019 van bedrijven zal het waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden welke invloed de handelsoorlog heeft op de resultaten van dit kwartaal en komende kwartalen.

Outlook financiële markten en assetmix.
Voor de assetcategorie aandelen zijn wij positief. Wij hebben onze overweging in aandelen voor het komende kwartaal verhoogd van neutraal naar (licht) overwegen.
Positief voor aandelen zijn de onderliggende rentetrend op de kapitaalmarkten, waardoor de toekomstige cashflows van aandelen hoger ingeschat kunnen worden, alsmede de (nog) over het algemeen goede individuele bedrijfscijfers publicaties.
Risico voor de aandelenmarkten in het algemeen zijn de voortdurende geopolitieke spanningen en onzekerheden, welke op dag/weekbasis tot grote uitslagen leiden op de beurzen, zowel in positieve zin (afnemende spanningen handelsoorlog) als negatieve zin (toenemende spanningen handelsoorlog).
Voor opkomende markten blijven wij voor de lange termijn nog steeds erg positief. Met een koerswinst verhouding van circa 13 en prijs/boekwaarde van circa 1,5 voor de MSCI EM index zijn en blijven de aandelen van opkomende markten aantrekkelijk geprijsd.

Voor Europese (staats) obligaties zijn en blijven wij onderwogen.
De noodzaak voor een aanpassing in het begrotingsbeleid van de Europese lidstaten in de eurozone wordt in politiek context steeds breder erkend, hetgeen een kantelpunt voor de renteontwikkeling kan betekenen. Daarmee worden beleggingen in vastrentende instrumenten ook steeds riskanter. In het voordeel van vastrentende beleggingen pleit overigens wel de mate waarin institutionele beleggers deze effecten moeten aanhouden. Zij worden steeds afhankelijker van de ruimte die toezichthouders bieden en eisen die gesteld worden ten aanzien van het te voeren beleggingsbeleid.

Belangrijkste individuele mutaties in het verslagkwartaal in onze aandelenportefeuilles, indien van toepassing voor het desbetreffende profiel en omvang van de portefeuille;

Verkopen
– ASM International: koersdoel bereikt, winst veiliggesteld.
– Booking Holdings: om macro-economische redenen i.g.v. handelsoorlog VS – China “tijdelijk” afscheid van het aandeel genomen. Switch naar het defensievere aandeel L’Oréal.
– General Motors: in samenhang met andere autofabrikanten beoordeeld. GM wordt steeds meer onderdruk gezet door de regering Trump. Daarbij is het koersverloop al geruime tijd teleurstellend.
– Heineken Holding: koersdoel bereikt. Aandeel is niet echt goedkoop meer, ondanks het defensieve karakter van de onderneming. Switch naar Anheuser-Busch Inbev.

Aankopen
– Amazone.com inc: met meer dan de helft van ‘s werelds internetgebruikers uit opkomende markten, biedt Amazon aanzienlijke internationale groeimogelijkheden voor haar markten, in gebieden zoals Europa, Japan en Zuidoost-Azië, naast haar dominantie op de Amerikaanse markt.
– Anheuser-Busch InBev (Ab InBev): aankoop om reden van waardering en de lange herstructurering fase van Ab InBev lijkt achter de rug. Er is weer geld om commercieel de markt te betreden (aanval op Heineken premium bier op eigen thuismarkt door introductie van het premium bier Bud, wat zeer succesvol is in de VS). Recente omzetcijfers van Ab InbBev zijn bemoedigend.
– Ishares Edge MSCI World Minimum Volatility: opname in Fondsen/Etf portefeuilles om macro economische redenen. Dit fonds belegt in bedrijven met beta (risicomaatstaf) gelijk aan de markt of lager. Gedurende neerwaartse marktcorrecties blijft de koers van dit fonds beter liggen dan een vergelijkbaar wereldwijd beleggingsfonds zonder restricties.
– L’Oréal SA: de operationele marge van L’Oréal steeg naar 19,5% in het recente kwartaalverslag. De solide resultaten bevestigen de gang van zaken en concurrentiekracht in de bloeiende cosmetica markt.

LBCM, oktober 2019
Frank Brouwer RBA Ing. Arnold Luyben MFP CFP

Disclaimer
Dit verslag is samengesteld door Luyben & Brouwer Capitalmanagement B.V. (hierna: LBCM). De in dit verslag vermelde gegevens zijn ontleend aan door LBCM betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan LBCM niet instaan. LBCM geeft geen garantie of verklaring omtrent genoemde juistheid en volledigheid, noch uitdrukkelijk noch stilzwijgend. LBCM aanvaardt dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van de onjuistheid en/of onvolledigheid van bedoelde informatie. Dit verslag dient niette worden opgevat als een aanbod om waardepapieren te verkopen, noch als een uitnodiging tot aankoop ervan. De adviezen en aanbevelingen in dit verslag zijn generiek van aard en houden derhalve geen rekening met de specifieke beleggingsdoelstellingen, de persoonlijke financiële situatie en persoonlijke behoeftes van de ontvanger. De ontvanger mag de adviezen en aanbevelingen uit het verslag dan ook niet aanmerken als een persoonlijk advies: de ontvanger moet zijn of haar eigen adviseur raadplegen om te overleggen of het effect dat in dit verslag aan bod komt, voor hem of haar een passende investering is en of de adviezen en aanbevelingen in het verslag in overeenstemming zijn met zijn of haar doelrisicoprofiel. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Opinies, feiten en meningen in dit verslag kunnen zonder nadere aankondiging worden gewijzigd. De verspreiding van dit verslag in andere jurisdicties dan in Nederland is mogelijk aan restricties onderhevig en de ontvanger van dit verslag dient zichzelf te informeren over eventuele restricties. LBCM verbiedt nadrukkelijk het her verspreiden van dit verslag via internet of op een andere manier en aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor de acties van derde partijen op dit gebied. Het auteursrecht van dit verslag berust bij LBCM. De ontvanger van dit verslag is gebonden aan de restricties zoals vermeld staan in deze disclaimer. Wij verwijzen u verder naar onze disclaimer op onze website

De handelsoorlog, Brexit en het monetaire beleid van centrale banken hielden beleggers in het tweede kwartaal bezig. De huidige impasse in het parlement van het Verenigd Koninkrijk over Brexit heeft zijn oorsprong door de beroemde Theresa May speech in januari 2017, waar zij Europese regeringsleiders voorhield dat een ” No deal is better than a bad deal for Britain”. De opvolging van Theresa May als prime minister is in volle gang en gaat tussen Boris Johnson en Buitenlandminister Jeremy Hunt. In de peilingen ligt Johnson voor. Beiden heren ondersteunen een eventuele no-deal als dat nodig is. Hunt vertelde recent dat democratie belangrijker is dan de economie van een land.
Wat de politieke en economische gevolgen zijn bij een vertrek van het Verenigd Koningrijk uit de EU zonder een deal weet eigenlijk niemand concreet. Sommige marktwatchers voorspellen dat het Verenigd Koningrijk na de Brexit voor jaren in een soort comateuze toestand zal verkeren.
De kans op een no deal in oktober achten wij op dit ogenblik groter dan 50%.

Centrale banken wereldwijd hebben in het tweede kwartaal een draai in hun rentebeleid (overigens nog niet geëffectueerd) en aankoopprogramma’s aangekondigd. De belangrijkste reden hiervan zijn zwakkere economische data als gevolg van de handelsoorlog tussen de Verenigde staten en China en bescheiden (te lage) inflatie. GDP groei verwachtingen voor het Euro gebied zijn door de ECB naar beneden bijgesteld tot en met 2021.
Het vooruitzicht dat opnieuw een accommoderend monetair beleid wordt gevoerd voor de komende perioden heeft beleggers aangezet (nog) meer in risicovolle assets te beleggen. Simpel weg ook omdat er te weinig alternatieven zijn.
In het eurogebied hebben, enigszins tegen de verwachting in, staatsobligaties het goed gedaan in het eerste halfjaar 2019. Zelfs Italiaanse staatsobligaties zijn in koers gestegen door daling van het renteniveau. Echter, in tegenstelling tot Duitsland en Nederland waarbij de 10 jaarrentes eind juni rond de 30 basispunten negatief noteerde is de rentetrend in Italië stijgend en zorgelijk. De schuldpositie van Italië bedraagt momenteel 132% van het GBP. Zonder echte hervormingen zal de herfinanciering van de Italiaanse staatschulden in de toekomst steeds lastiger worden. Beleggers gaan er vooralsnog vanuit dat Italië te groot is om te vallen en dat de ECB (uiteindelijk) te hulp komt door het opkopen van Italiaanse schuldtitels als het mis dreigt te gaan. Een dilemma voor de ECB is wel dat Italië te groot is om geheel “uitgekocht” te worden.

Chart bron: Presentatie Prof. L.H. Dierks, The Euro Area Fixed income market / Eurostat

Outlook financiële markten en assetmix.
Voor obligaties verwachten wij dat de rente op de kapitaalmarkten de komende 12 maanden laag zal blijven. Op langere termijn is dat lastiger te beoordelen. De rente zou weer kunnen stijgen, zodra centrale banken overgaan tot normalisatie van het monetaire beleid. Een Japans rentescenario, de kapitaalmarktrente is in Japan al twee decennia lang zeer laag, sluiten wij ook niet uit. Er zijn veel parallellen te trekken zoals een toenemende vergrijzing. Daardoor ontstaat een bevolking die veel minder consumeert en investeert.
De assetcategorie obligaties hebben wij onderwogen in onze portefeuilles. Binnen deze assetcategorie hebben wij Europese corporate debt en Europese staatsobligaties onderwogen. Wij bestuderen momenteel in hoeverre Europees corporate debt in onze portefeuilles verhoogd dient te worden naar neutraal. Deze markt kan een boost krijgen wanneer de ECB besluit nog meer bedrijfsleningen op te gaan kopen. Van sommige staatsobligaties is namelijk het vastgestelde aankoopplafond door de ECB al bereikt.
Staatsobligaties van opkomende landen hebben onze voorkeur, zowel om reden van de hogere te verkrijgen rente, de veel gematigder schuldenpositie van deze landen ten opzichte van het verleden en afwaardering van de lokale valuta’s vorig jaar, die thans dus een aantrekkelijke instapmoment zijn om in te beleggen.

Voor de assetcategorie aandelen zijn wij neutraal. Wij hebben onze overweging in aandelen het tweede kwartaal teruggebracht richting neutraal.
De belangrijkste redenen hiervoor zijn de waardering van de aandelenmarkten in het algemeen in samenhang met de voortdurende geopolitieke spanningen en onzekerheden, welke uiteindelijk negatief gaan uitwerken voor aandelenmarkten. Positief zijn de onderliggende rentetrend op de kapitaalmarkten, waardoor de toekomstige cashflows van aandelen hoger ingeschat kunnen worden, alsmede de (nog) over het algemeen goede individuele bedrijfscijfers publicaties.

Belangrijkste individuele mutaties in het verslagkwartaal in onze aandelenportefeuilles, indien van toepassing voor het desbetreffende profiel en omvang van de portefeuille;

Verkopen
– Axos : Dalende rente in de VS en kwetsbaarheid van small/midcap fondsen op de korte termijn door hogere marktvolatiliteit handelsoorlog.
– SiF: Enige koersherstel aangegrepen voor verkoop. Mogelijk hogere toekomstige kostenuitgaven voor wijziging productfabricaat. Omzet vertoont een zeer grillig verloop.
– Companie Financiere Richemont SA: Toename risico’s op korte termijn door verandering van businessmodel en de negatieve trend in de handelsoorlog. Winst veilig gesteld. Wij blijven de onderneming actief volgen. Mogelijk dat wij een nieuwe positie op termijn in nemen zodra wij meer zicht hebben in de winstontwikkeling en strategie van de onderneming.
– Corparacion Financiera ALBA: Toename risico’s vastgoed portefeuille. De onderwaardering van het aandeel (spread intrinsieke waarde minus de actuele beurswaarde) verminderd niet. Uit analyse blijkt tevens dat de spread geen buffer vormt bij markt onevenwichtigheden, zoals deze optraden in het vierde kwartaal van 2018.
– Think AEX: Om reden van vermindering totale aandelenpositie portefeuilles (momentum strategie).

Aankopen
– Gilead Sciences inc.: Voor de komende jaren is de verwachting dat Gilead gaat profiteren van nieuwe kandidaat medicijnen en therapieën, onder meer van de geplande lancering van Filgotinib in 2020.
– SAP: De omzetgroei van SAP is zeer solide met een groei over het afgelopen jaar van 11%. De cloud divisie groeide zelfs met 38%. Ook de financiële ambities voor de komende 5 jaar zijn ambitieus. SAP wil de resultaten uit de cloud divisie verdrievoudigen in de komende 5 jaar.
– Unilever: Het aandeel Unilever is redelijk geprijsd in de huidige markt op basis van koerswinstverhouding van circa 20. Unilever is met haar producten goed vertegenwoordigd in de groeimarkten. De waardering in vergelijking met Nestle is thans
aantrekkelijker geworden.

LBCM, juli 2019
Frank Brouwer RBA Ing. Arnold Luyben MFP CFP

Disclaimer
Dit verslag is samengesteld door Luyben & Brouwer Capitalmanagement B.V. (hierna: LBCM). De in dit verslag vermelde gegevens zijn ontleend aan door LBCM betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan LBCM niet instaan. LBCM geeft geen garantie of verklaring omtrent genoemde juistheid en volledigheid, noch uitdrukkelijk noch stilzwijgend. LBCM aanvaardt dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van de onjuistheid en/of onvolledigheid van bedoelde informatie. Dit verslag dient niette worden opgevat als een aanbod om waardepapieren te verkopen, noch als een uitnodiging tot aankoop ervan. De adviezen en aanbevelingen in dit verslag zijn generiek van aard en houden derhalve geen rekening met de specifieke beleggingsdoelstellingen, de persoonlijke financiële situatie en persoonlijke behoeftes van de ontvanger. De ontvanger mag de adviezen en aanbevelingen uit het verslag dan ook niet aanmerken als een persoonlijk advies: de ontvanger moet zijn of haar eigen adviseur raadplegen om te overleggen of het effect dat in dit verslag aan bod komt, voor hem of haar een passende investering is en of de adviezen en aanbevelingen in het verslag in overeenstemming zijn met zijn of haar doelrisicoprofiel. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Opinies, feiten en meningen in dit verslag kunnen zonder nadere aankondiging worden gewijzigd. De verspreiding van dit verslag in andere jurisdicties dan in Nederland is mogelijk aan restricties onderhevig en de ontvanger van dit verslag dient zichzelf te informeren over eventuele restricties. LBCM verbiedt nadrukkelijk het her verspreiden van dit verslag via internet of op een andere manier en aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor de acties van derde partijen op dit gebied. Het auteursrecht van dit verslag berust bij LBCM. De ontvanger van dit verslag is gebonden aan de restricties zoals vermeld staan in deze disclaimer. Wij verwijzen u verder naar onze disclaimer op onze website www.lbcm.nl

Het jaar 2018 ligt al weer twee weken achter ons. 2018 was een beursjaar dat vooral volatiel was. Er waren de nodige pieken en dalen, met als afsluiting een slechte maand december waarin de onzekerheid op alle financiële markten leek toe te slaan. Daarbij gebruikmakend van de dunne handel die de maand december kenmerkt.

Voor onze beheerportefeuilles hebben wij helaas het slechtste kwartaal achter de rug sinds het jaar 2011 toen de eurocrisis zich in alle hevigheid manifesteerde.

Handelsoorlog, Brexit, renteverhoging FED en ” shutdown”  overheid VS

Terwijl de berichten over een mogelijke wereldwijde groeivertraging doorkwamen verhoogde de centrale bank van Amerika FED in december de rente met een 0,25%, hetgeen verwacht werd door de financiële markten. Tevens gaf de voorzitter van de FED, de heer Powell, aan dat er voor 2019 mogelijk 3 renteverhogingen in het vat zitten. Na deze aankondiging, die niet verwacht was op de financiële markten, daalde de aandelenkoersen.

In november nog, had de heer Powell nog de financiële markten gerust gesteld met de opmerking dat de Amerikaanse rente niet ver verwijderd is van het neutrale niveau.

De FED voorzitter staat onder druk van president Trump, die vreest dat renteverhogingen de groei van de Amerikaanse economie zullen vertragen. Het is natuurlijk niet gewenst dat een president zich bemoeit met het rentebeleid van de Centrale Bank maar we weten inmiddels dat dit voor Trump geen issue is. Tegelijkertijd voerde president Trump met een shutdown van de Amerikaanse overheid en het doorlopend handelsconflict met China de onzekerheid verder op.

Het Verenigd Koninkrijk

Ook hier was er de aanhoudende onzekerheid in dit geval over de Brexit dat economisch verlammend werkt. Dit geldt met name voor het Verenigd Koninkrijk maar is ook schadelijk voor Europa. Nederland wordt naar verwachting binnen Europa het meest getroffen bij een harde Brexit. Voorlopig is het echter nog steeds niet zover en behoort een ordelijke Brexit nog steeds tot het basisscenario. De politieke situatie in het Verenigd Koninkrijk blijft chaotisch en legt druk op de investeringsbereidheid van zowel de lokale markt als de internationale markt. Een beperkte uitstel van de uittredingsdatum 29 maart 2019 is ook nog denkbaar.

Europa

In Frankrijk werd de president Macron in het verslagkwartaal geconfronteerd met de protesten en barricades van de zogenaamde “gele hesjes”. De aanleiding voor de onrusten was de verhoging van de brandstofaccijnzen. In heel Europa is er een toename waar te nemen van onvrede aan de onderkant van de middenklasse. De afkeer van het beleid en de gevestigde politiek wordt ingegeven doordat men vreest dat de kosten van hervormingen betrekking tot de euro-integratie en het klimaatbeleid grotendeels worden afgewenteld op de lagere inkomensklassen, terwijl grote bedrijven en hogere inkomens veel meer profiteren van belastingverlagingen. Het rumoer en het verzet onder de bevolkingen over het voornemen van de regering om de dividendbelasting af te schaffen in ons eigen land spreekt boekdelen.

Outlook financiële markten en assetmix

De toegenomen geopolitieke onzekerheid heeft in het vierde kwartaal van 2018 geleid tot afname van de risicobereidheid onder beleggers. De binnenlandse vraag in zowel de VS als de eurozone is  vooralsnog sterk genoeg om een verdere economische expansie te verwachten en daarbij in de toekomst een normalisatie (lees: hogere) van de rentetarieven. Derhalve zijn wij voor vastrentende markten over het algemeen terughoudend en met name voor overheidsobligaties met een lange looptijd. De rente op obligaties is zeer laag daarmee ook het rendement op deze obligaties.

Obligaties zijn over het algemeen overgewaardeerd, behalve obligaties voor opkomende markten. Op de korte termijn zijn deze obligaties wel weer volatieler (riskanter).

Op de lange termijn zijn opkomende markten voor zowel aandelen als obligaties op basis van huidige waardering het meest interessant.

Voor de VS hebben wij onze mening voor het komend jaar bijgesteld van onderwogen naar neutraal. Europa van overwogen naar neutraal. Aandelen uit Europa zijn veel aantrekkelijker gewaardeerd echter de politieke omgevingsfactoren zijn matig. Italië, Frankrijk, Brexit, populisme en de toenemende verstikkende Europese regelgeving rechtvaardigen niet direct meer een overweging.

Voor de VS verwachten wij in 2019 overigens geen 3 rente verhogingen door de FED. Mogelijk maar één of zelfs een pauze van renteverhogingen voor de rest van het jaar.  Opkomende markten handhaven wij op relatief overwogen.

Wij geven de voorkeur voor aandelenbeleggingen in al onze portefeuilles. Wij verwachten niet dat de wereldeconomie in een recessie komt. De economische groei vlakt waarschijnlijk wel af maar dit is een normaal verschijnsel in elke cyclus. Daarnaast is er geen echte aanjager die de economie een extra steun kan geven en is de werkeloosheid al laag waardoor groei ook moeilijker wordt. De toegenomen beweeglijkheid en onzekerheden zijn voornamelijk geïnitieerd door de politiek. De opgenomen aandelen in onze portefeuilles zijn fundamenteel aantrekkelijk gewaardeerd en bottom-up geselecteerd voor een langere periode.
In ons basisscenario gaan wij er voorshands van uit dat de handelsoorlog tussen China en de VS in 2019 wordt beëindigd. Beide landen hebben hier te veel belang bij. Voor opname van aandelen uit het VK zijn en blijven wij terughoudend.

Belangrijkste mutaties in het verslagkwartaal in onze aandelenportefeuilles, indien van toepassing voor het desbetreffende profiel en omvang van de portefeuille;

  • Verkopen: (Gedeeltelijk) Ishares MSCI EMU small cap
  • Aankopen: Tencent holdings ltd

LBCM, januari 2019

Frank Brouwer RBA                               Ing. Arnold Luyben MFP CFP

 

Disclaimer

Dit verslag is samengesteld door Luyben & Brouwer Capitalmanagement B.V. (hierna: LBCM). De in dit verslag vermelde gegevens zijn ontleend aan door LBCM betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan LBCM niet instaan. LBCM geeft geen garantie of verklaring omtrent genoemde juistheid en volledigheid, noch uitdrukkelijk noch stilzwijgend. LBCM aanvaardt dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van de onjuistheid en/of onvolledigheid van bedoelde informatie. Dit verslag dient niette worden opgevat als een aanbod om waardepapieren te verkopen, noch als een uitnodiging tot aankoop ervan. De adviezen en aanbevelingen in dit verslag zijn generiek van aard en houden derhalve geen rekening met de specifieke beleggingsdoelstellingen, de persoonlijke financiële situatie en persoonlijke behoeftes van de ontvanger. De ontvanger mag de adviezen en aanbevelingen uit het verslag dan ook niet aanmerken als een persoonlijk advies: de ontvanger moet zijn of haar eigen adviseur raadplegen om te overleggen of het effect dat in dit verslag aan bod komt, voor hem of haar een passende investering is en of de adviezen en aanbevelingen in het verslag in overeenstemming zijn met zijn of haar doelrisicoprofiel. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Opinies, feiten en meningen in dit verslag kunnen zonder nadere aankondiging worden gewijzigd. De verspreiding van dit verslag in andere jurisdicties dan in Nederland is mogelijk aan restricties onderhevig en de ontvanger van dit verslag dient zichzelf te informeren over eventuele restricties. LBCM verbiedt nadrukkelijk het her verspreiden van dit verslag via internet of op een andere manier en aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor de acties van derde partijen op dit gebied. Het auteursrecht van dit verslag berust bij LBCM. De ontvanger van dit verslag is gebonden aan de restricties zoals vermeld staan in deze disclaimer. Wij verwijzen u verder naar onze disclaimer op onze website www.lbcm.nl

Ondanks een sterke performance aan het begin van de start van het derde kwartaal bleek september een lastige en volatiele maand voor de financiële markten.
Waar wij al een tijdje bezorgd over zijn is de handelsoorlog tussen de VS en China. De handelsoorlog perikelen namen toe in plaats van af. Opkomende markten in het bijzonder werden geraakt toen valuta’s van Argentinië en Turkije verder onder druk kwamen.

De Amerikaanse aandelenmarkt was wederom in het derde kwartaal de best presterende aandelenmarkt van de ontwikkelde landen. De koersperformance in de Verenigde Staten kwam in hoofdzaak voor rekening van een aantal large cap technologie aandelen, zoals bijvoorbeeld Amazone, Google en Apple.  Daarbij ressorteren de belastingverlagingen een extra impuls aan de Amerikaanse economie dit jaar. Amerikaanse waarde aandelen lieten over het algemeen een zeer slechte performance zien.     

Europese large cap aandelen opgenomen in de Stoxx 50 zakte na een goed begin in de loop van het kwartaal verder weg. Het jaar 2018 is voor alle aandelenregio’s behoudens de Verenigde Staten matig tot slecht geweest, ondanks dat de waarderingen veel lager zijn in Europa dan in de Verenigde Staten. Wereldwijde beleggers, en vooral Amerikaanse beleggers, onderwegen aandelen uit Europa vermoedelijk als gevolg van de voortdurende politieke spanningen, Italië en Brexit, en de toenemende en stroperige regelgeving en besluitvorming in Europa. Volgens onderzoek is het netto voor inflatie gecorrigeerde mediaan inkomen voor vele Europese landen nauwelijks of niet gegroeid sinds 2008, mede veroorzaakt door toenemende politieke complexiteit.

Het economisch klimaat in Europa vinden wij er op dit moment toch fundamenteel redelijk goed voorstaan. De overspannen woningmarkt in veel Europese grote steden roept wel vraagtekens op. Een van de kernoorzaken is dat er al heel lang te weinig betaalbare woningen zijn gebouwd. Steeds meer huurders zijn aangewezen op de vrije markt.     

De koersen van vastrentende waarden beleggingen daalde over de gehele wereld gedurende het jaar 2018 met gemiddeld 2,5% exclusief couponopbrengsten.

Obligaties van Europese banken deden het relatief slecht. Een verklaring hiervoor zijn de sceptische marktreacties van de opgestelde en ingediende begroting van de Italiaanse overheid aan Brussel. 

Schulden van opkomende markten, zowel in dollars als in lokale valuta, lieten eveneens een negatieve performance zien de afgelopen 9 maanden.

Wij beleggen voor al onze relaties in verschillende obligatiestrategieën, teneinde het debiteuren en het renterisico zo beperkt mogelijk te houden.

Outlook  

De wereldeconomie is nog steeds robuust en beter gebalanceerd dan 10 jaar geleden. De economieën in Europa lijken zich geheel hersteld te hebben van de kredietcrisis en kunnen nog een groeispurt maken. Wij verwachten dat de ECB het monetaire stimuleringsprogramma in juni 2019 geheel heeft afgebouwd.      

De Amerikaanse economie is (nog) het sterkst maar de groei zal naar verwachting sterk afnemen wanneer de fiscale stimuleringen van Trump zijn uitgewerkt in 2019 en de FED verder monetair verkrapt.

Een harde Brexit en een verdere escalatie van handelsoorlog tussen de VS en China lijkt steeds waarschijnlijker te worden. Dit heeft een negatieve impact op de wereldhandel en aandelenbeurzen, naast de stijgende rente in de VS.     

Mede vanwege het uitstekende dividendrendement van een groot aantal aandelen zijn wij tot op heden (nog) niet negatief over de aandelenmarkten. Zolang de economieën geleidelijk aan ontwikkelen verwachten wij overigens geen extreem hoge rendementen. Tussentijdse koersfluctuaties op de aandelenmarkt zullen bepalen of we dit jaar positief of negatief zullen eindigen. Er is op dit moment echter nog een aanleiding om te verwachten dat de economische groei het komende jaar draait naar economische krimp voor de ontwikkelde markten.

Belangrijkste mutaties in het verslagkwartaal in onze aandelenportefeuilles, indien van toepassing voor het desbetreffende profiel en omvang van de portefeuille;

Verkopen:     Galapagos, Bayer, Unibail-Rodamco, TomTom, Ishares MSCI Korea

Aankopen:     Samsung, Visa, Porsche   

LBCM, oktober 2018

Frank Brouwer RBA                               Ing. Arnold Luyben MFP CFP

Disclaimer

Dit verslag is samengesteld door Luyben & Brouwer Capitalmanagement B.V. (hierna: LBCM). De in dit verslag vermelde gegevens zijn ontleend aan door LBCM betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan LBCM niet instaan. LBCM geeft geen garantie of verklaring omtrent genoemde juistheid en volledigheid, noch uitdrukkelijk noch stilzwijgend. LBCM aanvaardt dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van de onjuistheid en/of onvolledigheid van bedoelde informatie. Dit verslag dient niette worden opgevat als een aanbod om waardepapieren te verkopen, noch als een uitnodiging tot aankoop ervan. De adviezen en aanbevelingen in dit verslag zijn generiek van aard en houden derhalve geen rekening met de specifieke beleggingsdoelstellingen, de persoonlijke financiële situatie en persoonlijke behoeftes van de ontvanger. De ontvanger mag de adviezen en aanbevelingen uit het verslag dan ook niet aanmerken als een persoonlijk advies: de ontvanger moet zijn of haar eigen adviseur raadplegen om te overleggen of het effect dat in dit verslag aan bod komt, voor hem of haar een passende investering is en of de adviezen en aanbevelingen in het verslag in overeenstemming zijn met zijn of haar doelrisicoprofiel. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Opinies, feiten en meningen in dit verslag kunnen zonder nadere aankondiging worden gewijzigd. De verspreiding van dit verslag in andere jurisdicties dan in Nederland is mogelijk aan restricties onderhevig en de ontvanger van dit verslag dient zichzelf te informeren over eventuele restricties. LBCM verbiedt nadrukkelijk het her verspreiden van dit verslag via internet of op een andere manier en aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor de acties van derde partijen op dit gebied. Het auteursrecht van dit verslag berust bij LBCM. De ontvanger van dit verslag is gebonden aan de restricties zoals vermeld staan in deze disclaimer. Wij verwijzen u verder naar onze disclaimer op onze website www.lbcm.nl

2017 kan de boeken in als een rustig beleggingsjaar. Hiermee bedoelen wij dat de beursuitslagen relatief gezien klein waren (volatiliteit was laag). Daarbij hebben de meeste aandelenbeurzen een positief rendement laten zien.
Op de obligatiemarkten was de volatiliteit ook laag maar was er wel meer verschil in rendement. De “veilige” overheidsobligaties leverden nauwelijks rendement, sommige zelfs een negatief rendement. Terwijl de hogere risico obligaties (high-yield) wel bijdroegen aan het rendement.

De effecten en valutaposities in de Amerikaanse dollar deden het minder goed. De Amerikaanse dollar daalde gedurende het jaar met circa 14% ten opzichte van de euro in waarde. Dit had zowel invloed op in de Amerikaanse dollar genoteerde aandelen, obligaties maar ook op wereldwijd vastgoed. Waar de Europese vastgoed aandelen met een mooie plus afsloten was het resultaat op een wereldwijde vastgoed aandelen beduidend minder of negatief (in euro’s gerekend!).
Het afgelopen kwartaal zijn wij overwogen geweest in Europese aandelen en obligaties. Dit was niet alleen om bovengenoemde reden van verzwakkende dollar maar ook omdat met name een aantal koersen van in de Verenigde Staten genoteerde aandelen fors gewaardeerd zijn. Over de dure waarderingen van Amerikaanse aandelen hebben wij in voorgaande kwartaalbericht  al over gesproken. Economisch gezien gaat het wereldwijd gezien best wel voorspoedig zodat we (nog) geen reden hebben om het beleid aangaande onze overwogen aandelenposities drastisch te wijzigen.De afgelopen maanden zijn wij ook druk bezig geweest met MiFID II. Dit is nieuwe Europese wetgeving die van 3 januari 2018 van kracht is geworden. Het doel van de wetgeving is een nog betere transparantie voor de belegger en bestrijding van beleggingsfraude en witwassen van gelden in het algemeen.
Relaties met een zakelijke rekening hebben de afgelopen maanden al een nieuwe registratie, een zogenaamde LEI registratie, bij de kamer van koophandel moeten aanvragen ingevolge deze wetgeving. Van alle particuliere rekeningen hebben wij paspoort identiteitsgegevens geregistreerd.
Dagelijks wordt er een veelheid aan informatiedata verstuurd, over onze transacties die wij voor u doen, naar de toezichthouder, die hiermee verwacht onregelmatigheden eerder te kunnen opsporen.
Voor ons en onze depotbanken is het nu, na een investering in onze automatisering, een geïmplementeerd en automatisch proces, waardoor de kosten voor de toekomst relatief gezien hopelijk beperkt zijn.
Vanaf 2018 gaan wij u in onze kwartaalrapportages tevens een overzicht vergelijkende kosten maatstaf toezenden. Wij begrijpen dat u voornamelijk bent geïnteresseerd in het netto rendement (na aftrek van alle kosten) maar wellicht dat het voor u ook interessant is om ook te zien welke kosten u nog meer betaalt naast onze beheervergoeding.
Voor ons is dit ook belangrijk omdat de kosten die u niet aan ons vergoedt maar aan derden, zoals onder meer de transactieprovisie aan de depotbank en de kosten van de beleggingsfondsen zelf, uw rendement verminderen. In ons beleggingsbeleid zijn wij kritisch naar deze kosten die wij voor u moeten maken en bepalen tevens onze keuzes voor het beleggings- en/of transactiebeleid.  Voor sommige beleggingsfondsen hebben wij overigens niet altijd een goedkoper/beter alternatief voorhanden en dan is het door ons gewenste beleggingsbeleid van het desbetreffende fonds en het daarbij gepaard gaande risico leidend.
De komende maanden zijn de vooruitzichten voor de wereldeconomie goed en houden wij voorlopig vast aan onze huidige tactische assetallocatie. Hierin overwegen wij aandelenbeleggingen en onderwegen wij “veilige” staatsobligaties. In de categorie obligaties hebben wij inmiddels een groot deel in verschillende obligatie obligatiestrategieën belegd, zoals high-yield en converteerbare obligaties.
De maand januari 2018 zijn wij, qua koersperformance, voor onze portefeuilles goed begonnen. Naast de aandelen koersstijgingen op de beurzen in het algemeen zien wij tevens dat een aantal aandelenbeleggingen in onze portefeuilles, die vorig jaar minder presteerden, nu een inhaalbeweging laten zien.
LBCM, januari 2018
Frank Brouwer RBA                               Ing. Arnold Luyben MFP CFP

Disclaimer
Dit verslag is samengesteld door Luyben & Brouwer Capitalmanagement B.V. (hierna: LBCM). De in dit verslag vermelde gegevens zijn ontleend aan door LBCM betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan LBCM niet instaan. LBCM geeft geen garantie of verklaring omtrent genoemde juistheid en volledigheid, noch uitdrukkelijk noch stilzwijgend. LBCM aanvaardt dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van de onjuistheid en/of onvolledigheid van bedoelde informatie. Dit verslag dient niette worden opgevat als een aanbod om waardepapieren te verkopen, noch als een uitnodiging tot aankoop ervan. De adviezen en aanbevelingen in dit verslag zijn generiek van aard en houden derhalve geen rekening met de specifieke beleggingsdoelstellingen, de persoonlijke financiële situatie en persoonlijke behoeftes van de ontvanger. De ontvanger mag de adviezen en aanbevelingen uit het verslag dan ook niet aanmerken als een persoonlijk advies: de ontvanger moet zijn of haar eigen adviseur raadplegen om te overleggen of het effect dat in dit verslag aan bod komt, voor hem of haar een passende investering is en of de adviezen en aanbevelingen in het verslag in overeenstemming zijn met zijn of haar doelrisicoprofiel. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Opinies, feiten en meningen in dit verslag kunnen zonder nadere aankondiging worden gewijzigd. De verspreiding van dit verslag in andere jurisdicties dan in Nederland is mogelijk aan restricties onderhevig en de ontvanger van dit verslag dient zichzelf te informeren over eventuele restricties. LBCM verbiedt nadrukkelijk het her verspreiden van dit verslag via internet of op een andere manier en aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor de acties van derde partijen op dit gebied. Het auteursrecht van dit verslag berust bij LBCM. De ontvanger van dit verslag is gebonden aan de restricties zoals vermeld staan in deze disclaimer. Wij verwijzen u verder naar onze disclaimer op onze website www.lbcm.nl

 

 

 

 

 

 

 

Tot hoever groeien de bomen? Dat is een vraag die de laatste maanden steeds relevanter wordt als het gaat om de aandelenmarkten. De aandelenmarkten in de Verenigde Staten zijn  als je uitsluitend kijkt naar waarderingen inmiddels fors opgelopen. Er is sprake van een koers/winst verhouding (k/w) van circa 25 voor de S&P 500.  Een normale gemiddelde k/w verhouding bedraagt rond de 15.

De Shiller k/w verhouding voor de S&P, een speciaal door Robert Shiller ontwikkelde koers/winstverhouding (meet de waardering van de aandelen over de afgelopen 10 jaar) bedraagt inmiddels 31!

 

Door het uitermate ruime monetaire beleid over de afgelopen jaren door de Amerikaanse centrale bank, De FED, en met de komst van president Trump, die lagere belasting voor bedrijven en minder regelgeving voor banken belooft, zijn de koersen van Amerikaanse aandelenindices (genoteerd in dollars) alsmaar gestegen en in het verlengde daarvan de koerswinstverhoudingen.

 

In Europa zijn de aandelenwaarderingen gemiddeld genomen (nog) veel lager en dus relatief aantrekkelijk. In tegenstelling tot de FED in Amerika voert de ECB nog een verruimend monetair beleid. De FED is enige tijd geleden al gestopt met opkopen van obligaties en heeft  recent besloten om geleidelijk aan weer obligaties te gaan verkopen. De FED heeft voor een waarde van circa 4465 miljard US dollars aan obligaties op zijn balans staan. Dat is ongeveer een kwart van de Amerikaanse economie. In Europa beginnen de economieën nu pas echt op stoom te geraken in vergelijking met de Amerikaanse economie, welke nu al enkele jaren achtereen met steeds betere macro economische data, zoals werkloosheidcijfers, consumentenvertrouwen en BNP groei, naar buiten komt.

Ook de ECB heeft inmiddels een fors bedrag aan opgekochte obligaties op de balans staan. Het is aan de centrale banken om op termijn deze obligaties weer op de markt te brengen. Echter als dit (te) snel gaat zal de marktrente hard kunnen stijgen. Dat heeft direct tot gevolg dat de winsten van bedrijven zullen afnemen en dat de consument minder heeft te besteden. De centrale banken zijn zich hiervan tot nu toe bewust en zullen uiteraard trachten om hun balans op een zeer geleidelijk schaal te verkleinen om de stabiliteit van de financiële markten te handhaven.

De “regering Trump” vormt echter in onze ogen een risico voor deze stabiliteit van de financiële markten.
Op monetair gebied met de vervanging van de huidige president van de FED, mevrouw Yellen, en om reden van uitlatingen van de heer Trump richting Noord-Korea, welke de geopolitieke spanningen in de Aziatische regio al fors laten oplopen. In de maand augustus stonden de aandelenkoersen wereldwijd onder druk door scherpe uitspraken over en weer  tussen Trump en Kim Yo-jong van Noord-Korea.
In de hele wereld zit waarschijnlijk niemand te wachten op een militair conflict tussen de VS en Noord-Korea.

Noord-Korea is al jarenlang bezig met kernproeven maar de laatste maanden lijkt een goede oplossing steeds verder weg te liggen. Vooralsnog rekenen wij niet op een militaire conflict. Door alle belangrijke (economische) partners van de VS wordt een militaire actie ten stelligste afgeraden. Vanzelfsprekend volgen wij de ontwikkelingen op dit gebied zeer nauwlettend.

Vanaf het voorjaar van 2017 hebben wij onze effectenposities welke in dollars zijn genoteerd verminderd. Tijdens dit verslagkwartaal verzwakte de Amerikaanse dollar verder. Vanaf halverwege september is de Amerikaanse dollar in euro’s met bijna 15% in waarde gedaald ten opzichte van het begin van dit jaar. Inmiddels is de Amerikaanse dollar iets hersteld, echter nog steeds in waarde circa 11% in euro’s lager dan 1 januari 2017.

Van een tweetal geselecteerde small en mid-cap Amerikaanse bedrijven in onze aandelenportefeuille vielen de gepubliceerde kwartaalcijfers Q2 in augustus helaas onverwacht zwaar tegen en drukte de “papieren” koersverliezen van deze ondernemingen op het totaalrendement. Dit in tegenstelling tot onze Europese small en mid-cap aandelenselectie. De meeste geselecteerde Europese aandelen leverende een positieve bijdrage aan het totaal rendement. Voor onze directe aandelenbeleggingen houden wij over het algemeen vast aan onze vooraf geformuleerde fundamentele Value-Strategie en verkopen wij de aandelen bij overwaardering. Een substantiële en door ons niet verwachte negatieve strategische wijziging door het management en/of negatieve marktomstandigheden kan wel reden zijn om voortijdig afscheid te nemen van de betreffende onderneming.

Voor het komend kwartaal kijken wij uit naar de derde kwartaalcijfers van de bedrijven en vanzelfsprekend specifiek naar de ondernemingen in onze portefeuilles. Wij volgen daarnaast zeer nauwgezet de vergaderingen van de FED en ECB. Een eerder dan verwachte normalisatie van de beleidsrente in de Verenigde Staten zouden de financiële markten kunnen verrassen en het huidige positieve marktsentiment doen omslaan.

In deze economische fase van hoogconjunctuur en positieve vooruitzichten handhaven wij vooralsnog onze huidige tactische assetallocatie. Hierin overwegen wij aandelenbeleggingen.

LBCM, oktober 2017

Frank Brouwer RBA                               Ing. Arnold Luyben MFP CFP

Disclaimer

Dit verslag is samengesteld door Luyben & Brouwer Capitalmanagement B.V. (hierna: LBCM). De in dit verslag vermelde gegevens zijn ontleend aan door LBCM betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan LBCM niet instaan. LBCM geeft geen garantie of verklaring omtrent genoemde juistheid en volledigheid, noch uitdrukkelijk noch stilzwijgend. LBCM aanvaardt dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van de onjuistheid en/of onvolledigheid van bedoelde informatie. Dit verslag dient niette worden opgevat als een aanbod om waardepapieren te verkopen, noch als een uitnodiging tot aankoop ervan. De adviezen en aanbevelingen in dit verslag zijn generiek van aard en houden derhalve geen rekening met de specifieke beleggingsdoelstellingen, de persoonlijke financiële situatie en persoonlijke behoeftes van de ontvanger. De ontvanger mag de adviezen en aanbevelingen uit het verslag dan ook niet aanmerken als een persoonlijk advies: de ontvanger moet zijn of haar eigen adviseur raadplegen om te overleggen of het effect dat in dit verslag aan bod komt, voor hem of haar een passende investering is en of de adviezen en aanbevelingen in het verslag in overeenstemming zijn met zijn of haar doelrisicoprofiel. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Opinies, feiten en meningen in dit verslag kunnen zonder nadere aankondiging worden gewijzigd. De verspreiding van dit verslag in andere jurisdicties dan in Nederland is mogelijk aan restricties onderhevig en de ontvanger van dit verslag dient zichzelf te informeren over eventuele restricties. LBCM verbiedt nadrukkelijk het her verspreiden van dit verslag via internet of op een andere manier en aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor de acties van derde partijen op dit gebied. Het auteursrecht van dit verslag berust bij LBCM. De ontvanger van dit verslag is gebonden aan de restricties zoals vermeld staan in deze disclaimer. Wij verwijzen u verder naar onze disclaimer op onze website www.lbcm.nl

 

 

De wereldwijde aandelenmarkten lijken na de crisis in 2008 de derde opgaande fase te zijn ingegaan. De invloed van het monetaire beleid van de centrale banken begint in minder mate het beeld te bepalen op de internationale kapitaalmarkten. Het gaat nu weer over de winsten van bedrijven en op de beurzen worden aandelen ook als zodanig ge(her)waardeerd. Op goed bedrijfsnieuws volgt een koersstijging en op slechte bedrijfscijfers vindt een neerwaartse koersreactie plaats.

In dit verslagkwartaal zagen wij naast stijgende aandelenkoersen een opwaarts momentum in grondstoffen. Amerikaanse aandelenmarkten overtuigde niet echt. In Amerika wordt getwijfeld aan de effectiviteit van de plannen van Trump. Het drastisch omvormen van het healthcare stelsel bijvoorbeeld, lijkt tot op heden niet van de grond te komen. De renteverhoging van de FED in maart met 25 basispunten hielp ook niet echt mee om de aandelenkoersen verder te laten stijgen. De stijgende inflatie en de werkgelegenheid in de Verenigde Staten zijn de reden om tot deze monetaire verkrapping over te gaan. Dit in tegenstelling tot Europa waar nog een verruimend beleid wordt gevoerd.  Veel marktpartijen verwachten dit jaar nog minimaal twee renteverhogingen van de FED.  De inflatie in de VS bedraagt inmiddels 2,7 % op jaarbasis. Dit is ook een belangrijke reden dat grondstoffen een opwaarts momentum vertonen.

Het economisch herstel in Europa lijkt eindelijk door te zetten. De Nederlandse AEX liet in maart een mooie koersrally zien en bracht de stand weer eens boven de 500 punten. Blikvangers waren Unilever en Akzo welke ondernemingen beiden een onverwacht overname bod ontvingen van de Amerikaanse ondernemingen Kraft respectievelijk PPG. Nederlandse ondernemingen zijn in de ogen van Amerikaanse bedrijven interessant om over te nemen om reden van de relatief lagere waarderingen. Geld om over te nemen door  Amerikaanse bedrijven is er in het algemeen in overvloed. De lagere koerswinst verhouding van de Nederlandse bedrijven dragen bij een Amerikaanse overname direct positief bij in de waardering van het duurdere gewaardeerde Amerikaanse bedrijf.  Beursgenoteerde Nederlandse aandelen hebben over het algemeen stevige beschermingsconstructies aangebracht, hetgeen de lagere waarderingen ten opzichte van hun Amerikaanse tegenhangers ten dele verklaart. De verkiezingen in Nederland brachten in maart niet de vooraf verwachte aardverschuiving te weeg.

Het negatieve sentiment welke op de opkomende markten al tijden heerst, lijkt te draaien. Vanaf de december low’s  lieten aandelen en schulden van opkomende markten een koersrally zien van 14% respectievelijk 5%. Beleggers focussen zich weer op de aantrekkelijke  “fundamentals”  van deze markten.  In Japan wijzen macro- en marktindicatoren op een betekenisvolle vooruitgang ten opzichte van de afgelopen 5 jaar. Abe’s hervormingsagenda heeft verschillende mijlpalen bereikt, met name rond corporate governance. De economische omgeving is verbeterd en de yen zou verder kunnen verzwakken ten opzichte van de Amerikaanse dollar als gevolg van het zeer ruime monetaire beleid van Bank of Japan en het renteverschil met de Verenigde Staten. Historisch gezien zijn Japanse aandelen aantrekkelijk gewaardeerd en zijn de winstgroei vooruitzichten voor het Japanse bedrijfsleven gunstig.